Nuusbrief 10 in 2011

Iemand wat ek geken het, is onlangs tragies oorlede in ‘n tref-en-trap ongeluk. Die mense na aan haar was baie geskok en hartseer. Na haar dood is gesteelde goed by haar en ook gesteelde goed in haar blyplek gevind. Dit het die afskeid gekompliseer en by die hartseer ook nog teleurstelling en ontnugtering gebring. Ek het opnuut besef dat ons moet nadink: wat gaan ek nalaat as ek nou skielik sou doodgaan, wat sal die mense om my van my uitvind? Wat sal hulle van my onthou? Maar die vraag is eintlik baie groter: Is my lewe ‘n lewe van integriteit, ook wanneer niemand sien nie?

Onlangs het ‘n bestuurder van ‘n besigheidseenheid teenoor my erken hoe hy sekere foute (“flaws”) en sonde in sy karakter en gedragspatrone haat. Dit het hom al meer in die kookwater laat beland, soveel so dat sy werk op die spel is. Maar kán ‘n mens verander, en, indien wel, hóé verander mens? Goeie nuus is: mens kan verander. Die realiteit is dat dit ‘n proses is. Ek en hy stap nou ‘n pad saam oor die kwessies. Hy het ook die guts gehad deur my te vra om hom gereeld te vra om reguit en eerlik verantwoording te doen. Ek glo hy kan én gaan met die Here se hulp die ding oorkom.

Onlangse neurologiese studies oor die werking van die brein het bevind dat dit makliker vir die mens is om nuwe denke en gedrag aan te leer as wat dit is om verkeerde denke en gedrag te stop. En dat ons baie meer energie het wanneer ons fokus op oplossings as wanneer ons fokus op probleme. Dit is waarom aanmoediging en opbouend praat (Ef 4:29) baie meer help in gedragsverandering as kritiek. Kritiek laat mense miskien sleg voel maar breek hulle moed en dreineer energie; aanmoediging spoor aan tot positiewe gedrag. Daarom is dit vir ons as Christene so belangrik om as nuwe mense onder leiding van die Gees juis op nuwe denke en nuwe gedrag te fokus (Rom 12:2). Later raak ons “ou mens” met sy ou patrone in onbruik. ‘n Indiaan vertel vir sy seuns dat elke mens twee leeus het wat in jou woed: die slegte swart leeu en die goeie wit leeu. Toe sy seuns vra “wie gaan wen?”, was sy antwoord: “die een wat jy kos gee…!”

Ek het verlede maand ‘n week lank in Mpumalanga deurgebring om ‘n besigheid met ‘n klomp takke te help. Die besigheidsleiers het verby mekaar gepraat en soms (veral oor sekere goed) glad nie gepraat nie. Die gevolg was misverstande, frustrasies, stres, swak besluite en inkomsteverlies. Hulle was moeg vir die gesukkel en was leerbaar en ontvanklik en oop vir groei en verandering. Dit was fenominaal om te sien hoe hulle op leiersvlak hulleself en mekaar eerlik ontdek, nuwe gedragspatrone aanleer en leer om as ‘n span saam te werk. Ek kon ook by al die takke met hulle personeel van oor die 60 mense praat en na hulle harte luister. En toe dit by die punt kom dat die leiers besluite moes neem, het hulle radikale besluite geneem – in die eerste plek oor hulle eie rolle en funksies in die leierspan, en tweedens oor die groei in die takke van die besigheid. Omtrent 90% van die gesprekke en regstellings was oor denkpatrone, verhoudings, kommunikasie-sisteme en emosionele intelligensie – mense-goed. Van die mense kon vrede maak met mekaar en krapperigheid in die verlede vergewe – om só van “klippe” in die hart ontslae te raak. En een ou het my na sy huis genooi waar hy, tot groot vreugde van sy vrou, die Here aangeneem het. Wat ‘n voorreg!

Ek weet dis vrek moeilik om te verander. Ons skop daarteen (rtc: resistance to change) en regverdig hoekom ons wil bly soos ons is. Sonder ‘n soepelheid vir groei, hak jy vas, stagneer jy, maak jy ander seer, en mis jy uit op dit wat kan wees. ‘n Vriend van my, Hendrik Venter praat van ‘n proses van herken, erken, bely, breek en vervang. Prakties beteken dit gewoonlik die volgende:

  • Wees eerlik met jouself en definieer die realiteit. Met ander worde: herken die slegte gedragspatrone waarin jy vasgvang is, asook die slegte gevolge daarvan.
  • Vat persoonlik verantwoordelikheid en hou op om ander, jou omstandighede, jou persoonlikheid of jou verlede te blameer.
  • Erken en bely dat dit sleg is en besluit om daarmee te breek.
  • Kyk ook na jou waardes en denkpatrone daaragter (bv. skinder is oukei want dit laat mense meer van my hou; of dis oukei om ‘n witleuentjie te vertel ter wille daarvan om die vrede te bewaar of konflik te vermy) en vervang dit met die waarheid (bv. skinder en leuens breek vertroue en verhoudinge) want “die waarheid maak vry”.
  • Probeer verstaan hoekom jy gewoonlik doen wat jy doen. As daar enige emosies daaragter is (soos om in te wil wees, vrese, hoogmoed, seer oor die verlede) kyk dit in die oë en werk dit deur.
  • En dan belangrik op die doen-vlak: Vervang negatiewe gedragspatrone doelbewus met positiewe gedragspatrone. Oefen dit in – nuwe gewoontes neem so 3-6 weke om vasgelê te word.
  • Kry vir jou iemand wat jou kan verantwoordelik en aanspreeklik (accountable) hou.

Mag ons almal aanhou om positief te groei en te verander. Wat ‘n voorreg om te weet dat Jesus ons juis hiervoor vrymaak – nie net vry van die straf op sonde nie, maar ook vry van die houvas en mag van die sonde, vry om voluit te lewe! Seën op jou groei-proses!

Share